“MUSTAFA KEMAL’İN ASKERİ MİSİNİZ?”

Sunucu Sinan Onuş o anlarda Destici’ye “Peki siz Mustafa Kemal’in askeri misiniz?” diye sordu. Bunun hakikat bir soru olmadığını söz eden Destici, “Bir sefer Mustafa Kemal Paşa da, Atatürk de, Fatih Sultan Mehmet Han, Alparslan da; efendim tarihimizdeki bütün kumandanlarımız, hepimiz kimin askeriyiz? Müslüman Türk milletinin. Bir devir Osmanlı, öncesi Selçuklu, daha öne gidersen Hunlar, Göktürkler ve Uygurların askeriyiz biz” sözlerini kullandı.

“ASİL VE NECİP TÜRK MİLLETİNİN ASKERİYİZ”

Açıklamasının devamında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün de bir Osmanlı paşası olduğunu vurgulayan Destici, “Mustafa Kemal Paşa da Osmanlı periyodunda Osmanlı paşasıydı. Daha doğrusu askeriydi. Türkiye Cumhuriyeti devletinde de onun paşası ve askeriydi. Ben müslüman Türkiye Cumhuriyeti devletinin ve Türk milletinin askeriyim. Türk Silahlı Kuvvetlerinin bütün mensuplarının olduğu üzere. Türk milletinin her bir ferdinin olduğu üzere. Hepimiz Türkiye Cumhuriyeti devletinin ve asil ve necip Türk milletinin askeriyiz” halinde konuştu.

The post Mustafa Destici’ye “Mustafa Kemal’in askeri misiniz?” diye soruldu first appeared on Gaziantep Haber Merkezi - Dokunun Haberiniz Olsun Takipde Kalın.

Yeni Türk devletinin varlığı, 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması ile tescillendi.

İkinci devir Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanmasından 2 ay sonra 13 Ekim 1923’te Ankara, Türkiye’nin hükümet merkezi oldu. Artık mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konulması, yeni devletin liderinin seçilmesi gerekiyordu.

O güne kadar devlet başkanlığı vazifesini, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak Mustafa Kemal Paşa yürüttü. Öbür taraftan kimi yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması’nın onayı için Türkiye’deki yeni devlet rejiminin daha açık formda belirlenmesini istiyordu.

27 Ekim 1923’te İcra Vekilleri Heyetinin istifası ve Meclisin inancını kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da probleme acil bir tahlil gerektirdi.

“Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz”

Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Çankaya Köşkü’nde arkadaşları için Latife Hanım’a bir sofra hazırlattı.

İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey’in de yer aldığı akşam yemeğinde yaşananları Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta şöyle anlattı: “Gece olmuştu… Çankaya’ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa’lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara’dan hareket ederken bunların Ankara’ya geldiklerini o günkü gazetede ‘Bir Uğurlama ve Bir Karşılama’ başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa’ya ve Fethi Bey’e de Çankaya’ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya’ya gittiğim vakit, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey’lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum.

Yemek sırasında: ‘Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz’ dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal niyetime katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Yaptığım programın ve verdiğim talimatın uygulanışını göreceksiniz.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara’da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla gerek ve muhtaçlık görmedim. Zira, onların da aslında ve doğal olarak benim üzere düşündüklerinden kuşku etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara’da bulunmayan kimi bireyler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, fikir ve istekleri alınmadan cumhuriyetin ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar.”

“Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır”

Mustafa Kemal Paşa o gece İsmet Paşa ile 1921 Anayasası’nın kimi hususlarını değiştiren kanun tasarısını ülkenin bekası için hazırladı. “Türkiye devletinin hükümet formu cumhuriyettir.” kararının yer aldığı tasarı üzerinde TBMM’de yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30’da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla cumhuriyetin ilanı kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri ve alkışlarla karşılandı. Böylelikle yeni devletin idare biçimi bütün açıklığı ile ismini almış oldu. Cumhuriyetin ilanı ile “Egemenlik kayıtsız, kuralsız milletindir” prensibi de artık devlet idaresinde en besbelli biçimiyle yerini buldu.

Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan saklı oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, TBMM tarafından yeni Türk devletinin birinci cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa konuşmasını, “Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.” kelamıyla bitirdi. Böylelikle devletin ismi ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu tahlile kavuştu. Hükümetin kurulma hali yine düzenlendi.

Buna nazaran, cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu. “Milli bayram” olarak kutlanmaya başlandı

İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı’na seçildi.

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924’te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi.

Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924’teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925’te bir kanun teklifiyle 29 Ekim’in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Kurulu tarafından incelendi ve 18 Nisan’da karara bağlandı.

TBMM’de teklifin 19 Nisan’da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından itibaren “milli bayram” olarak kutlanmaya başlandı. Türkiye Cumhuriyeti, 2024 yılı prestijiyle 101. yaşını coşkuyla, inançla kutluyor.

The post Türkiye Cumhuriyeti 101. Yılını Kutluyor first appeared on Gaziantep Haber Merkezi - Dokunun Haberiniz Olsun Takipde Kalın.