Kariyeri boyunca çok sayıda sinema ve dizide rol alan Tibet, 27 Mart 1938’de öğretmen bir anne ve babanın çocuğu olarak Ankara’da dünyaya geldi.

Henüz çocuk yaşlarda Ankara Çocuk Radyosunun temsillerine katılan sanatçı, Radyo Çocuk Kulübü’nde yayımlanan “Ayşe Abla” piyeslerinde, akabinde Devlet Tiyatrolarında sahnelenen oyunlarda çocuk rollerinde misyon aldı.

Usta oyuncu, okuduğu şiirle ilkokul, ortaokul, lise ve üniversiteler arasında düzenlenen yarışlarda Ankara birincisi oldu.

Ankara Koleji’nden mezun olduktan sonra bir mühlet vücut eğitimi öğretmenliği yapan sanatçı, babasının isteği üzerine de hukuk öğrenimini tamamladı.

Kartal Tibet, Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nden mezun oldu. Sanatçı, 1960’ta Albert Camus’un yazdığı, Mahir Canova’nın sahneye koyduğu bir oyunda rol aldı.

Kuruluşunda yer aldığı Ankara’nın birinci özel tiyatrolarından Meydan Sahnesi’nde çeşitli oyunlarda rol alan ve direktörlük yapan Tibet, tiyatrodaki tecrübesinin akabinde sinemaya yöneldi.

Sanatçı, 1963’te Gündüz Sencer ile evlendi. İkilinin Kanat ve Kumru ismini verdiği iki çocuğu dünyaya geldi.

Karaoğlan ve Tarkan karakterleriyle tanındı

Kartal Tibet, Suat Yalaz’ın teklifiyle 1965 üretimi ” Karaoğlan : Altay’dan Gelen Yiğit” sinemasıyla Yeşilçam’a adım attı.

Büyük ilgi gören sinemanın akabinde sanatçı, ” Karaoğlan : Baybora’nın Oğlu”, ” Karaoğlan : Camoka’nın İntikamı”, ” Karaoğlan : Bizanslı Zorba”, ” Karaoğlan : Yeşil Ejder” ve “Karaoğlan Geliyor” sinemalarında tıpkı karakteri canlandırdı.

Sezgin Burak’ın yarattığı “Tarkan” karakterini de beyaz perdeye taşıyan Tibet, 1969 imali birinci sinemanın akabinde “Tarkan: Gümüş Eyer”, “Tarkan: Viking Kanı”, “Tarkan: Altın Madalyon” ve “Tarkan: Güçlü Kahraman” sinemalarında başrol oynadı.

Sanatçı, tarihi ve macera sinemalarının yanı sıra “Sarmaşık Gülleri”, “Boş Çerçeve”, “Çalıkuşu”, “Zambaklar Açarken”, “Sancakbeyi Murad”, “Bağdat’ta Bir Hırsız” ve “İngiliz Kemal” üzere farklı tiplerdeki üretimlerde da rol aldı.

Yönetmen olarak unutulmaz sinemalara imza attı

Kartal Tibet, 1977 üretimi “Tosun Paşa” sinemasıyla direktör koltuğuna oturdu.

Yönetmenlik mesleği boyunca 50’den fazla sinema filmi yöneten sanatçı, bilhassa başrolünde Kemal Sunal’ın yer aldığı üretimlerle geniş izleyici kitlesine ulaştı.

“Tosun Paşa”, “Sultan”, “Şark Bülbülü”, “Davaro”, “Gol Kralı”, “Çarıklı Milyoner”, “Katma Değer Şaban”, “Ortadirek Şaban”, “Şabaniye”, “Deli Deli Küpeli” ve “Sosyete Şaban” üzere sinemalarda mizahı toplumsal tenkitle buluşturan Tibet, Yeşilçam’ın en üretken direktörleri arasında yer aldı.

Başarılı sanatçı, 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren toplumsal yönü daha güçlü güldürü sinemalarına imza attı, Şener Şen ve Kemal Sunal’ın rol aldığı üretimlerle Türk sinemasında iz bıraktı.

Sinemanın akabinde televizyon projelerine yönelen Tibet, “Süper Baba”, “Yasemince”, “Emret Komutanım” ve “Ah Bir Zengin Olsam” üzere dizilerin de direktörlüğünü üstlendi.

Kartal Tibet, 2000’li yıllarda “Hababam Sınıfı Merhaba” ile “Dünyayı Kurtaran Adamın Oğlu” sinemalarını yönetti.

Senarist olarak “Gol Kralı”, “Davaro”, “Çarıklı Milyoner”, “Şabaniye”, “Sosyete Şaban”, “Şendul Şaban”, “Deli Deli Küpeli”, “Arkadaşım ve Ben”, “Öğretmen”, “Uyanık Gazeteci” ve “Duygu Çemberi” sinemalarını kaleme alan Tibet, oyuncu, direktör ve senarist kimliğiyle Türk sinemasına uzun yıllar katkı sundu.

Sanatçıya, 2002’de Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “Yaşam Boyu Onur Ödülü”, 2006’da ise “Yıldırım Önal Anı Ödülü” verildi.

Kartal Tibet, 1 Temmuz 2021’de 83 yaşında ömrünü yitirdi.

Rol aldığı ve yönettiği üretimlerden kimileri şunlar:

“Hıçkırık”, “Ölmeyen Aşk”, “Çalıkuşu”, “Kanunsuz Yol”, “Siyah Gül”, “Ölünceye Kadar”, “Paşa Kızı”, “Sefiller”, “Kanun Namına”, “Sevemez Kimse Seni”, “Seven Ne Yapmaz”, “Deli Murat”, “Erkekler Ağlamaz”, “Tosun Paşa”, “Sultan”, “Şark Bülbülü”, “Umudumuz Şaban”, “Gırgıriyede Şenlik Var”, “Davaro”, “Çarıklı Milyoner”, “Yasemince”, “Keloğlan-Süperoğlan”, “Emret Komutanım” ve “Dünyayı Kurtaran Adam’ın Oğlu”

The post Oyunculuğu ve direktörlüğüyle Türk sinemasına damga vuran isim: Kartal Tibet first appeared on Gaziantep Haber Merkezi - Dokunun Haberiniz Olsun Takipde Kalın.

Asıl ismi Ekrem Şerif Uçak olan usta oyuncu, Türkiye’nin birinci uçak asker pilotlarından onbaşı Mazhar Uçak ile Ayşe Nuriye Uçak’ın oğlu olarak, 7 Mart 1932’de Ankara’da dünyaya geldi.

Eğitimine Suadiye 38. İlkokulu’nda başlayan sanatçı, ortaokul yıllarında sinemaya ilgi duymaya başladı ve eğitimini yarıda bıraktı.

Ekrem Bora, verdiği bir röportajda çocukluğuna dair şunları anlatmıştı:

“Ben, 40 günlükken babam ölmüş. Aslında 6 kardeştik, ikisi öldü. Annem, babamdan kalan şehit maaşıyla bize bakmaya çalıştı. Babam Mazhar Uçak, Türkiye’nin birinci pilotlarındandır. Ankara’da ilkokula başlamıştım. 7 yaşında annem bizi İstanbul’a getirip yerleştirdi. Büyükbabam Pomak göçmenlerindendi. Suadiye’de ölmüştü. Anneannem yalnız kalmasın diye annem İstanbul’u seçmiş… Büyükbabam Suadiye Mescidi’nin birinci imamıymış.”

Yıldız mecmuasının 1953’te açtığı artist müsabakasına katıldı

Ekrem Bora, birinci eğitiminin akabinde 3 yıl Sultanahmet Devlet Basımevi Kursu’na gitti ve kursu bitirerek mürettip (dizgici) ve mücellit (ciltçi) diploması aldı.

Bir röportajında, “Bu meslek bana bir hatıra olarak kaldı. Ama sinema oyuncusu olmak o vakitlerden başıma yerleşmişti. Her vakit sinema seyreder, hiçbir sineması kaçırmazdım.” diyen sanatçı, Yıldız mecmuasının 1953’te açtığı artist yarışına ailesinden bâtın katıldı. Yarışta elde ettiği birinciliğin akabinde “Bora” soyadını aldı.

Erzincan ve Diyarbakır’da 2 yıl süren vatani misyonunu tamamlayan Ekrem Bora, askerden döndükten sonra 1955’te birinci sineması “Alın Yazısı”nı çekti. Sanatkarın bu periyotta gerçekleştirdiği birinci evliliğinden, Sevil ismini verdiği kızı dünyaya geldi.

Usta oyuncu, “Alın Yazısı” sinemasının öyküsüne dair yaptığı bir açıklamada şunları söylemişti:

“Ağabeylerim Haydarpaşa ve Hayriye liselerine girmişti. Ben, Kadıköy Birinci Ortaokul ikinci sınıfında tekledim yani sınıfta çaktım. Parasızlıktan okuyamıyordum. Dersleri bilmediğim için sınıfta utanıyordum. Bu yüzden okuldan kaçıp, Kadıköy’deki sinemalarda vakit geçiriyordum. O vakitler gösterilen Tyron Power’ın ‘Önce Vatan’ sinemasını çok beğenmiştim. Mahalle komşumuz Sakıbe Soyukut adında bir hanım, Yıldız ve Hafta mecmualarında sinema konusunda çeviri yazılar yayınlıyordu, ‘Seni artist yapalım.’ dedi. 17-18 yaşındaydım ve artık okula değil, işe çalışmaya gidiyordum. Sakıbe Hanım’ın tavsiyesiyle Sezai Bey’e (Solelli) bir mektup ve fotoğraf yolladım. O kadar aday ortasından beni seçmesi hayatımı değiştirdi.”

Sezai Solelli’nin vasıtasıyla daha sonra Erman ve Lale Sinema üzere firmaların işverenleriyle tanışan Bora, “1955-1965 ortasındaki 10 yıl yani 23-33 yaşlarında, en süratli yıllarımı yaşadım. Neriman Köksal, Ajda Pekkan, Semiramis Pekkan, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve daha birçok ünlü bayan artistle sinema çevirdim. ‘Artık Düşman Değiliz’ (1965) isimli sinemada, iki kardeş, Ajda ile Semiramis, benimle oynadı.” sözlerini kullanmıştı.

Yeşilçam’da sert karakterlerin aranan yüzü oldu

Ekrem Bora, 1958’de “Bana Gönül Bağlama”, “Tilki Leman” ve “Bir Bayan Tuzağı” sinemalarında, 1959’da “Kanundan Kaçılmaz” ve “Üç Kızın Hikayesi”, 1960’ta “Yeşil Köşkün Lambası” ve “Divane”, 1961’de “Seni Benden Alamazlar”, “Camp Der Verdammten”, “Kahraman Üçler” ve “İnleyen Dağlar” sinemalarında oynadı.

“Çifte Kumrular” ve “Beş Kardeştiler” isimli üretimler ile Ayhan Işık ve Türkan Şoray’la başrolü paylaştığı “Acı Hayat” sinemasındaki performansıyla dikkatleri üzerine çeken sanatçı, bu sinemaların akabinde Yeşilçam’da sert karakterlerin aranan yüzü oldu.

Bora, 1963’te “Cehennemde Buluşalım”, “Acı Aşk”, “Aşka Susayanlar”, “Rüzgar Zehra” (Sünger Avcıları), “Akdeniz Şarkısı”, “Aşk Tomurcukları” ve “Ölüm Bizi Ayıramaz” sinemalarında rol aldı.

Aynı yıl Halit Refiğ’in direktörlüğünü üstlendiği “Şafak Bekçileri”nde bir jet pilotunu canlandıran Bora, bu sinemayla ilgili “Filmde Göksel Arsoy’la birlikte iki pilot arkadaşı oynadık. Sinemanın büyük bir kısmı Eskişehir’de çekildi. Enteresandır, rol gereği benim uçağım da babamınki üzere Eskişehir yakınlarında düşüyordu. O sahneler çekilirken aklımda ve yüreğimde daima babam vardı.” kelamlarıyla hislerini söz etmişti.

5 yıl gazinoda sahne aldı

Başarılı oyuncu, Gül Pamukçu ile 7 Mayıs 1966’da evlendi. İkilinin Yasemin ve Lale ismini verdiği iki kızı dünyaya geldi.

Sinemada en ağır yıllarını 1960’lı yıllarda yaşayan Bora, 1965’te 15, 1966’da 11, 1967’de 17, 1968’de 11, 1969’da ise 8 sinemada rol aldı. Ekrem Bora 1966’da “Antalya Altın Portakal Sinema Festivali”nde “En Güzel Erkek Oyuncu Ödülü”ne kıymet görüldü.

Türk sinemasının 1970’li yıllarda yaşadığı çalkantılı devirde daha az sinemada rol alan Ekrem Bora, bestekar Fecri Ebcioğlu’ndan ders alarak gazinoda sahne aldığı yılları şu sözlerle aktarmıştı:

“Bizim sinemada kazandığımız bir para olmadı. Sinemalardan aldığımız paralar lakin hayatımızı devam ettirmemizi sağladı, o kadar. Lakin sinema oyuncularına sahne yolu açılınca ben de çıktım, müzik söyledim. Çok da yeterli oldu. Beş yıllık bir periyotta hem keyif aldım hem de uygun paralar kazandım.”

Yer aldığı projelerin neredeyse hiçbirinde kendi sesiyle yer almayan sanatkarın seslendirmelerini, ünlü dublaj sanatkarları Saadettin Erbil ve Levent Dönmez seslendirdi.

“Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu” sinemasıyla ödül aldı

Ekrem Bora, 1990’da rol aldığı “Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu” sinemasıyla “28. Antalya Sinema Şenliği”nde “En Düzgün Erkek Oyuncu” mükafatını aldı.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından 2008’de “Yaşam Uzunluğu Onur Ödülü”ne paha görülen sanatçı, 2009’da son sineması “Makber”de oynadı.

Usta sanatçı, 1990’lardan ömrünün son yıllarına kadar “Gümüş”, “Marziye”, “Yeşilçam Denizi”, “Kumsaldaki İzler, “Yadigar” ve “Kardelen”in de ortalarında olduğu birçok dizide de rol aldı.

Sinemaya adım attığı günden itibaren 54 yıllık mesleğinde 200’den fazla üretimde oynayan sanatçı, verdiği bir röportajda, “Her vakit halk ismine sinema yaptığımız için halka yakın olduk. Yakın olduğumuz için de halk bizi çok tuttu. Ben bu gizemdeydim bugüne kadar. Nereye gitsem, makus olduğum vakit da düzgün olduğum vakit da sevildim. Yani benim seyircim, beni küstürecek bir şey yapmadı. Daima hoşluklarla karşılaşmışımdır. Zira ben halkın içinden geldim, halkla bir arada oldum.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Türk sinemasının en güçlü karakterleri ortasında yer alan Ekrem Bora, 1 Nisan 2012’de 78 yaşındayken hayatını kaybetti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

The post Yeşilçam’ın unutulmaz oyuncusu Ekrem Bora’nın vefatının üzerinden 14 yıl geçti first appeared on Gaziantep Haber Merkezi - Dokunun Haberiniz Olsun Takipde Kalın.