Irak’taki Şii milisler hakkında neler biliniyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Irak, İran savaşında hem İran hem de ABD tarafının ataklar düzenlediği ülke olmasıyla sıradışı bir pozisyona sahip. Son olarak Suudi ve Amerikan güçlerinin Irak‘taki İran dayanaklı milisleri maksat alması dikkatleri bu milislere çekti. BBC Monitoring haber izleme servisine nazaran Irak‘taki Şii yüklü paramiliter güç Halk Seferberlik Güçleri (PMF) ya da Haşdi Şabi, 28-29 Temmuz gecesi gerçekleşen akınlarda en az 20 mensubunun öldüğünü, 32 kişinin de yaralandığını açıkladı.Haşdi Şabi, Irak‘taki İran dayanaklı çok sayıda paramiliter güçten biri. Pekala bu güçlerle ilgili neler biliniyor, Irak‘ta başka Şii milisler hangileri? Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) Ağırlıklı olarak Şii milis kümelerinden oluşan ve en az 40 grubu bünyesinde barındıran bir çatı örgütü. Bu güçler, ülkenin en büyük ikinci kenti olan Musul’un IŞİD militanları tarafından ele geçirilmesinin akabinde, önde gelen din adamı Ayetullah Ali Sistani’nin halka örgüte karşı silahlanma daveti yapmasıyla 2014 yılının ortalarında kuruldu. Halk Seferberlik Güçleri’ni oluşturan en değerli kümeler arasında Hadi el Amiri liderliğindeki Bedir Örgütü, Kays el Hazali liderliğindeki Hak Ehli Birlikleri, Mukteda es Sadr liderliğindeki Sadr Hareketi’nin askeri kanadı Barış Tugayları ve İran tarafından desteklendiği öne sürülen Hizbullah Tugayları yer alıyor. Bünyesindeki en güçlü kümelerden biri olan Hizbullah Tugayları, 2012’de başlayan Suriye iç savaşında Beşar Esad’ı desteklemek üzere ülkeye savaşçı gönderen birinci kümelerden biri olmuştu. IŞİD’e karşı yürütülen savaş sırasında Lübnan merkezli Hizbullah’tan saha eğitimi aldı.Reuters’ın aktardığına nazaran ABD Ulusal İstihbarat üniteleri, kümenin üye sayısının yaklaşık 10 bin olduğunu varsayım ediyor. Iraklı yetkililerin ve örgüt mensuplarının tabirlerine nazaran cephanesinde insansız hava araçları, roketler ve kısa menzilli balistik füzeler bulunuyor.IŞİD’e karşı çeşitli bölgelerdeki çatışmalarda yer alan Haşdi Şabi savaşçıları, militan kümeden geri alınan kasaba ve köylerdeki Sünni sivillere yönelik berbat muameleyle suçlanmıştı. Irak‘ta iktidar bir müddettir çatı örgüt altındaki kümelerin silah bırakması için çalışmalar yürütüyor. Mart 2018’de, devrin başbakanı Haydar el İbadi, milislerin güvenlik güçlerine entegre edilmesine ait bir kararname yayınladı.Temmuz 2019’da devrin başbakanı Adil Abdülmehdi, tüm Haşdi Şabi milislerinin siyasi irtibatlarını kesmesini emreden ve müsaadeleri olmaksızın silah taşımalarını yasaklayan bir kararname çıkardı. 3 Ocak 2020’de, kümenin üst seviye kumandanı Ebu Mehdi el Mühendis, Bağdat Havalimanı’nda düzenlenen bir ABD hava akınında öldürüldü. Irak İslami Direnişi28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail hücumlarına karşılık olarak, Irak ve bölgedeki ABD askeri varlıklarına yönelik onlarca saldırıyı üstlendi. Irak İslami Direniş (IRI), Irak ve Suriye’de faaliyet gösteren İran yanlısı milis kümelerini bünyesinde barındıran bir çatı örgüt. Irak İslami Direnişi terimi birinci defa, Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde İsrail ile Hamas arasında savaşın patlak vermesinin akabinde kullanılmaya başlandı.Grubun üyeleri arasında Seyyid eş Şüheda Tugayları, En Nuceba Hareketi, Hizbullah Tugayları ve Haşdi Şabi’nin bünyesindeki başka Şii milis kümeleri yer alıyor.Grup yıllar boyunca ABD tarafından tekraren amaç alındı. Irak İslami Direnişi, Irak ve Suriye’deki ABD üslerine ve ayrıyeten İsrail ile işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki askeri maksatlara yönelik çok sayıda İnsansız Hava Aracı (İHA) saldırısını üstlendi. Taarruzlarının birçok ya İsrail ordusu tarafından engellendi ya da açık yerlere yahut denize düştü. Öteki yandan kümenin Ocak 2024’te Ürdün’deki bir ABD üssüne düzenlediği hücumda üç ABD askerini öldürdüğü bildirildi.Ekim 2024’te işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki bir üsse düzenlenen İHA hücumunda da iki İsrail askerini öldürdüğü aktarıldı.Hangi kümeler silah bırakmaya olumlu yaklaştı?Irak Başbakanı Ali Zeydi, mayıs ayında vazifeye geldiğinden beri Iraklı milis kümeleri silah bırakmaya ikna ederek merkezi idaresi güçlendirmeyi amaçlıyor. ABD’nin yaptırım tehditlerinin de tesiriyle İran’a yakın silahlı kümelerin ya silah bırakmasını ya da orduya entegre olmasını hedefleyen bir planı temmuz ayında devreye aldı. Zeydi bu süreç için özel bir komite kurdu ve milislere ordu, polis ve terörle çaba teşkilatında iş imkanları üzere teşvikler sundu.Silahsızlanma yahut entegrasyona Mukteda es Sadr’ın liderliğindeki Barış Tugayları, Asaib Ehlil Hak, İmam Ali Tugayları ve Bedir Örgütü’nün olumlu yaklaştığı bildirildi. Güçlü milis kümeler Hizbullah Tugayları ve Seyyid eş Şuheda Tugayları dahil altı kümenin silah bırakmayı reddettikleri kaydedildi.